امیرمسعود عابدین: در دنیای امروز که اسکوترهای برقی و وسایل حمل و نقل شهری کوچک به بخشی عادی از زندگی تبدیل شدهاند، شاید تصور اینکه هوندا بیش از چهار دهه قبل چنین ایدهای را عملی کرده بود، کمی عجیب به نظر برسد. اما «موتوکومپو» دقیقا همین بود؛ یک اسکوتر فوقفشرده که میتوانست تا شود و داخل صندوق عقب خودرو جا بگیرد.
این وسیله کوچک برای حل مشکلی طراحی شده بود که در شهرهایی مثل توکیو کاملا واقعی بود: رانندگانی که مجبور بودند خودروهایشان را دورتر از محل کار پارک کنند و نمیخواستند باقی مسیر را در متروهای شلوغ طی کنند. هوندا برای این مشکل، پاسخی خلاقانه داشت؛ یک اسکوتر کوچک که به اندازه یک چمدان جمع میشد و همیشه همراه شما بود.
اسکوتر تاشویی که شبیه کیف سامسونت بود
براساس گزارش theautopian، هوندا موتوکومپو در سال ۱۹۸۱ معرفی شد؛ اسکوتر کوچکی با طولی حدود ۱۱۸ سانتیمتر که در زمان خودش کوچکترین اسکوتر تاشوی جهان محسوب میشد. جذابیت اصلی آن اما نه فقط ابعاد کوچک، بلکه نحوه طراحی هوشمندانهاش بود.
فرمان، صندلی و بخشهای مختلف بدنه کاملا داخل خود اسکوتر جمع میشدند تا وسیلهای تقریبا مکعبیشکل ایجاد شود؛ چیزی بین یک چمدان و یک جعبه ابزار متحرک. هوندا آن را دقیقا برای استفاده شهری طراحی کرده بود؛ وسیلهای که بتوانید به راحتی داخل خودرو بگذارید، در مقصد بیرون بیاورید و بدون دردسر چند کیلومتر باقیمانده را طی کنید.
هوندا سیتی؛ خودرویی که برای موتوکومپو ساخته شد
نکته جالب این بود که هوندا در ابتدا موتوکومپو را به صورت مستقل نمیفروخت. این اسکوتر بخشی از پکیج «هوندا سیتی» بود؛ هاچبک کوچک و جعبهایشکلی که یکی از نمادهای خودروهای شهری ژاپن در دهه ۸۰ به شمار میرفت.
موتوکومپو دقیقا متناسب با فضای صندوق عقب هوندا سیتی طراحی شده بود و ایده اصلی هوندا این بود که راننده با خودرو تا نزدیکی مقصد برود و ادامه مسیر را با اسکوتر طی کند. ترکیبی که برای خیابانهای پرترافیک توکیو کاملا منطقی به نظر میرسید.
با این حال، برخلاف انتظار هوندا، استقبال بازار چندان گسترده نبود. هوندا امیدوار بود ماهانه حدود ۱۰ هزار دستگاه موتوکومپو بفروشد، اما در نهایت مجموع فروش آن به حدود ۵۳ هزار دستگاه رسید؛ عددی که در برابر فروش بیش از ۳۱۰ هزار دستگاه هوندا سیتی چندان چشمگیر محسوب نمیشد.
هاچبکی کوچک با شخصیت بزرگ
خود هوندا سیتی هم خودروی جالبی بود. ظاهر جعبهای، چراغهای گرد و ابعاد کوچک، آن را به یکی از خاصترین خودروهای شهری زمان خودش تبدیل کرده بود. زیر کاپوت نیز موتوری ۱٫۲ لیتری قرار داشت که برای چنین خودروی کوچکی عملکرد قابلتوجهی ارائه میکرد.
هوندا این خودرو را با نام «جاز» به بازار اروپا فرستاد؛ نامی که بعدها دوباره روی نسلهای مختلف هوندا فیت دیده شد. نسخههای اروپایی قدرت کمتری داشتند، اما در ژاپن حتی نمونههای توربوشارژ هم عرضه شدند که تا ۱۱۰ اسب بخار قدرت تولید میکردند.
هوندا حتی نسخهای کروک از سیتی را هم با همکاری پینینفارینا ساخت؛ خودرویی عجیب و بامزه که بیشتر شبیه یک اسباببازی طراحیشده برای تابستان بود.
اسکوتر کوچکی که داخل NSX جا میشد
سالها بعد، علاقهمندان هوندا متوجه نکته جالب دیگری شدند: موتوکومپو دقیقا داخل صندوق عقب هوندا NSX هم جا میشود. این موضوع در حالی جذاب بود که تولید موتوکومپو مدتها قبل از عرضه NSX متوقف شده بود.
با این حال، ابعاد اسکوتر به قدری هوشمندانه طراحی شده بود که بدون باز کردن قطعات اضافی، داخل فضای بار سوپراسپرت موتوروسط هوندا قرار میگرفت. همین ویژگی باعث شد تا بسیاری از طرفداران هوندا، موتوکومپو را به مکمل ایدهآل NSX تبدیل کنند.
تصور اینکه رانندهای با یک NSX به مقصد برسد، خودرو را پارک کند و باقی مسیر را با یک اسکوتر تاشوی کوچک طی کند، هنوز هم تصویری دوستداشتنی است.
بازگشت ایدهای قدیمی در عصر خودروهای برقی
هوندا حالا نسخه مدرن این ایده را با نام «Motocompacto» دوباره زنده کرده است؛ اسکوتر برقی تاشویی که از نظر طراحی آشکارا به موتوکومپوی کلاسیک ادای احترام میکند.
نسخه جدید سبکتر، کوچکتر و مدرنتر شده و قیمت آن تقریبا معادل همان مدل قدیمی است؛ اتفاقی که باعث میشود موتوکومپکتو بیشتر شبیه یک بازآفرینی نوستالژیک باشد تا یک محصول کاملا جدید.
جالبتر اینکه هوندا همزمان خودروی برقی شهری تازهای به نام «Super-One» را نیز معرفی کرده که از نظر طراحی، شباهت زیادی به هوندا سیتی کلاسیک دارد. به این ترتیب، هوندا عملا دوباره همان فرمول دهه ۸۰ را با فناوریهای امروزی بازسازی کرده است؛ یک خودروی شهری کوچک در کنار یک وسیله حملونقل فوقفشرده برای مسیرهای کوتاه.
چرا موتوکومپو هنوز محبوب است؟
راز محبوبیت موتوکومپو فقط در طراحی عجیب یا ابعاد کوچک آن خلاصه نمیشود. این اسکوتر نمادی از دورانی است که خودروسازها هنوز جرئت تجربه ایدههای متفاوت و غیرمتعارف را داشتند؛ محصولی که نه صرفا برای فروش بالا، بلکه برای حل یک مشکل واقعی ساخته شده بود.
امروز که بسیاری از خودروها و اسکوترها شبیه به هم شدهاند، موتوکومپو هنوز هم حس یک اختراع خلاقانه را منتقل میکند؛ وسیلهای که هم بامزه است، هم کاربردی و هم آنقدر متفاوت که بعد از بیش از ۴۰ سال هنوز دربارهاش صحبت میشود.
۲۲۷۳۲۲
