مریم قربانینیا نویسنده و منتقد سینما در یادداشتی درباره سریال «آسباد» نوشت: سریال «آسباد» به تهیهکنندگی سیدمهدی هاشمی و محمدحسین غفرانی، کارگردانی محمدرضا معینی و نویسندگی فرهاد نقدعلی که روزهای فرد از شبکه یک سیما پخش میشود. داستان این مجموعه ۲۴ قسمتی در روستای «ملکآباد» در سیستان و بلوچستان روایت میشود و با نگاهی به زندگی مردم این منطقه، فرهنگ بومی، روابط اجتماعی و اهمیت حفظ میراث فرهنگی را در زمینهای داستانی به تصویر میکشد.
«آسباد» با نقشآفرینی تحسینبرانگیز سیامک صفری در نقش شیردل خان، بزرگ خیرخواه و محبوب روستا، از همان عنوان خود، تکلیفش را با یکی از مهمترین عناصر داستان روشن میکند؛ بنایی تاریخی که قرار نیست فقط گوشهای از قاب بایستد، بلکه به مرکز اتفاقات قصه تبدیل شده است. انتخاب یک آسباد قدیمی در روستایی از سیستان و بلوچستان، فرصتی فراهم کرده تا موضوع میراث فرهنگی در دل یک داستان نمایشی مطرح شود؛ بدون آنکه به یک شعار مستقیم و جدا از قصه تبدیل شود.
در قسمتهای ابتدایی، آسباد هم محل زندگی و بخشی از هویت روستاست و هم نقطهای که اتفاقات مهم داستان در اطراف آن شکل میگیرد. از یک سو قرار است این بنا و عمارت قدیمی به شورا واگذار و پروژه مرمت و بازسازی آن آغاز شود و از سوی دیگر، دو مسافر مشکوک در جستوجوی چیزی ارزشمند وارد همین بنا شدهاند. همین تقابل، موضوع حفاظت از میراث فرهنگی را از سطح حرف و شعار به درون ماجرا میآورد.
در جلسه شورا نیز تأکید عالیه و سیستانه، باستانشناس جوان، بر نحوه مرمت آسباد قابل توجه است. اینکه برای بازسازی یک بنای تاریخی نمیتوان هر مصالحی را به کار برد و باید از مصالح متناسب با منطقه استفاده کرد، یکی از نکاتی است که در دل داستان مطرح میشود و مخاطب را با بخشی از ضرورتهای حفاظت از بناهای تاریخی آشنا میکند.
اهمیت این رویکرد زمانی بیشتر میشود که بدانیم در بسیاری از آثار نمایشی، بناهای تاریخی صرفاً به عنوان لوکیشن مورد استفاده قرار میگیرند، اما در «آسباد»، خود بنا بخشی از مسئله داستان است. آسباد چیزی است که باید دربارهاش تصمیم گرفت، از آن حفاظت کرد، مرمتش کرد و البته مراقب بود که مورد سوءاستفاده قرار نگیرد.
سریال همچنین با قرار دادن داستان در سیستان و بلوچستان، این موضوع را از فضای آشنای بناهای تاریخی شهرهای بزرگ دور کرده و توجه را به بخشی از میراث معماری مناطق کمتر دیدهشده جلب میکند. آسبادهای خراسان و سیستان و بلوچستان بخشی از تاریخ معماری ایران هستند و حضور چنین بنایی در مرکز یک سریال تلویزیونی میتواند مخاطب را نسبت به ارزش این آثار حساستر کند.
نکته مثبت «آسباد» این است که برای گفتن از میراثفرهنگی، لزوماً شخصیتها را مقابل دوربین نمینشاند تا درباره اهمیت تاریخ و ضرورت حفاظت از بناها سخنرانی کنند. بنا خودش وارد قصه شده است؛ با گذشتهاش، با رازهایی که در خود دارد و با آدمهایی که هر کدام نسبت متفاوتی با آن پیدا میکنند.
در اینجا میراثفرهنگی نه یک پسزمینه تزئینی، بلکه بخشی از درام است و همین میتواند یکی از امتیازهای مهم سریال در ادامه مسیر باشد.
انتهای پیام/
