به گزارش آهن آنلاین؛ بازار آهن آلات در حالی وارد نیمه دوم سال شده که مسئله اصلی فقط تقاضا نیست؛ سمت عرضه با محدودیتی روبه‌روست که می‌تواند معادله قیمت‌گذاری را تغییر دهد. کاهش ۲۸ درصدی تولید فولاد میانی، افت ۳۸ درصدی آهن اسفنجی و سقوط نزدیک به ۶۰ درصدی اسلب، نشانه فشار بر زنجیره تولید است. بااین‌‌حال، افت تولید الزاماً به جهش قیمت منجر نمی‌شود؛ رکود تقاضا و ضعف نقدینگی می‌تواند مانع انتقال کامل افزایش هزینه به قیمت بازار شود.
افت تولید، پیش از قیمت مقاطع فولادی دیده می‌شود
عدد ۶ میلیون و ۲۵۸ هزار تن فولاد میانی دربرابر ۸ میلیون و ۷۴۹ هزار تن سال قبل، صرفاً یک افت آماری ساده نیست؛ این فاصله به معنای کاهش محصولی است که خوراک بخش‌های پایین‌دستی را تأمین می‌کند. افت ۳۸ درصدی آهن اسفنجی نیز نشان می‌دهد محدودیت فقط به یک کارخانه یا محصول نهایی محدود نیست.
در چنین شرایطی بازار آزاد ابتدا با کاهش عمق عرضه مواجه می‌شود. فروشنده‌ای که موجودی خود را با دشواری بیشتری جایگزین می‌کند، تمایل کمتری به تخفیف‌های عمیق دارد. بنابراین حتی با حجم معاملات پایین، مقاومت قیمت دربرابر کاهش بیشتر می‌شود. این اثر ابتدا در رفتار فروشنده و فاصله نرخ پیشنهادی تا قیمت معامله دیده می‌شود.
برق گران، هزینه‌ای زنجیره‌ای
افزایش هزینه برق برای واحدهای فولادی تنها به رشد یک هزینه مستقیم محدود نمی‌شود، زیرا انرژی در چند حلقه از زنجیره تولید، از کنسانتره و گندله تا آهن اسفنجی و فولاد میانی، مصرف می‌شود. در مقاطعی که نرخ برق آزاد به حدود ۱۶ هزار و ۷۰۰ تومان به ازای هر کیلووات‌ساعت می‌رسد، فشار هزینه می‌تواند به‌تدریج در کل زنجیره منتقل شود.
- در کوتاه‌مدت، افزایش هزینه انرژی می‌تواند حاشیه سود تولیدکنندگان را کاهش دهد؛ به‌ویژه زمانی که ضعف تقاضا اجازه انتقال کامل این هزینه به بازار را نمی‌دهد.
- در ادامه، کاهش سودآوری می‌تواند انگیزه تولید را محدود کند و زمینه افت عرضه در برخی حلقه‌های زنجیره را فراهم سازد.
- در بازار مقاطع فولادی، کاهش عرضه می‌تواند باعث شود قیمت میلگرد دربرابر افت تقاضا انعطاف کمتری داشته باشد، بدون آنکه لزوماً یک روند صعودی پایدار در بازار شکل بگیرد.
گاز؛ حلقه دوم فشار بر زنجیره آهن آلات
اگر محدودیت برق در ماه‌های گرم ظرفیت تولید را محدود کرده، ورود به فصل سرد ریسک دیگری را اضافه می‌کند. نرخ گاز صنایع در مرداد حدود ۱۵ هزار و ۹۰۰ تومان به ازای هر متر مکعب اعلام شده و با هزینه‌های جانبی بالاتر می‌رود. میزان مصرف گاز در زنجیره تولید فولاد بسته به مسیر تولید و فناوری واحدها متفاوت است و در برخی برآوردها برای مجموعه‌ای از مراحل زنجیره، رقمی در حدود ۳۶۰ مترمکعب به ازای هر تن محصول گزارش شده است.
نکته مهم، همزمانی محدودیت برق و گاز است. اگر کارخانه نتواند تولید مستمر داشته باشد، هزینه‌های ثابت روی حجم کمتری از محصول سرشکن می‌شود. در بازار آزاد، نخستین اثر می‌تواند کاهش تخفیف فروشندگان و افزایش فاصله میان موجودی واقعی و عرضه اعلامی باشد. این شرایط برای محصولاتی وابسته به ورق و شمش اهمیت بیشتری دارد و می‌تواند این بخش از بازار را از مسیر افزایش هزینه مواد اولیه تحت فشار قرار دهد.
بازار آهن؛ دو سناریو در نیمه دوم
آینده بازار آهن آلات بیش از هر چیز به نحوه همزمانی محدودیت عرضه و وضعیت تقاضا بستگی دارد. افت تولید به‌تنهایی نمی‌تواند مسیر قیمت‌ها را مشخص کند و اثر واقعی آن زمانی نمایان می‌شود که رفتار خریداران، موجودی بازار و توان فروشندگان نیز در کنار آن بررسی شود.
- سناریوی رشد قیمت: اگر محدودیت انرژی تشدید شود و هم‌زمان تقاضای بازار از رکود فاصله بگیرد، کاهش عرضه می‌تواند اثر بیشتری بر قیمت‌ها بگذارد. کاهش موجودی، کوتاه‌شدن زمان تحویل، کمترشدن تخفیف فروشندگان و رشد معاملات واقعی از مهم‌ترین نشانه‌های چنین وضعیتی هستند.
- افزایش حساسیت برخی مقاطع: در شرایط محدودیت عرضه، قیمت پروفیل می‌تواند نسبت‌به دسترسی به ورق و تغییر هزینه مواد اولیه حساس‌تر شود؛ زیرا هر اختلال در تأمین ورق مستقیماً بر هزینه تولید و حجم عرضه این محصول اثر می‌گذارد.
- سناریوی تداوم رکود: اگر تقاضا همچنان ضعیف بماند، افزایش هزینه تولید لزوماً به رشد کامل قیمت‌ها منتقل نمی‌شود. در این شرایط، فشار اصلی بر حاشیه سود تولیدکننده وارد می‌شود و بازار ممکن است با یک کف قیمتی مقاوم، اما ظرفیت محدود برای رشد، حرکت کند.
- تغییر کیفیت عرضه: افزایش هزینه انرژی یا محدودیت ظرفیت تولید می‌تواند بازار را از شرایط عرضه فراوان و قابل جایگزینی دور کند. اگر این وضعیت با بهبود تقاضا همراه شود، فشار قیمتی تشدید خواهد شد؛ اما در صورت ادامه رکود، کاهش عمق معاملات و فرسایش سودآوری محتمل‌تر است.
- معیارهای مهم برای رصد بازار: داده‌های تولید سه‌ماهه نخست را باید بیشتر به‌عنوان هشدار نسبت‌به آینده عرضه در نظر گرفت، نه نشانه قطعی افزایش قیمت. برای ارزیابی قیمت تیرآهن نیز لازم است عرضه و تقاضا، هزینه تولید، موجودی انبار، محدودیت‌های انرژی و توان مالی فروشندگان به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند.
