فاطمه جوادی؛ گروه صنعت: صنعت سنگ که از آن به عنوان تلفیق معدنکاری و هنر یاد میشود، در حال حاضر در بخش معدن، فرآوری و فروش با چالش مواجه است. کمبود سوخت همانند سایر معادن میزان تولید در معادن سنگ را تحتتاثیر قرار داده است. عدم امکان واردات تجهیزات و لوازم بهروز نیز سبب ایجاد مشکل در بخشهای مختلف زنجیره شده است.
صنعت سنگ از رکود تقاضا و فروش نیز بینصیب نمانده است، از یک سو با رکود در ساختوساز داخلی روبرو شده و از سوی دیگر محدودیت در حمل دریایی و کشتیرانی صادرات سنگ را در تنگنا قرار داده است. دبیر انجمن سنگ ایران معتقد است فعالان این حوزه تا به امروز با نجابت و تلاش سعی کردهاند نیروی کار خود را حفظ کنند و به فعالیت ادامه بدهند، اما آنها در شرایط فعلی از میزان تابآوری محدودی برخوردار هستند و در صورتی که چالشهای موجود برطرف نشود، علاوه بر ایجاد مشکلات برای صاحبان کسبوکار و تهدید اشتغال نیروی انسانی، اعتبار ایران نیز در عرصه جهانی دچار خدشه میشود.
معادن سنگ با کمبود سوخت مواجهاند
زیبا یزدانی، دبیر انجمن سنگ ایران در گفتوگو با خبرنگار بازار میگوید: در حال حاضر بزرگترین چالش در حوزه معادن سنگ، بحث سوخت است. در بعضی از استانها کمبود وجود دارد و سوخت به میزان کافی تامین نمیشود. این مسئله با توجه به فرسودگی ماشینآلات موجود و سوخت ژنراتورها به عنوان ابزار تولید، به یک مشکل جدی تبدیل شده است.
محدودیت در واردات لوازم وتجهیزات مصرفی
یزدانی افزود: چالش دیگر فعالان حوزه صنعت سنگ مربوط به لوازم و تجهیزات مصرفی است که باید وارد شود، اما در شرایط فعلی برخی از آنها در لیست کالاهایی که اجازه واردات دارند، قرار نگرفته است. در بعضی موارد مشابه داخلی لوازم و تجهیزات مورد نیاز وجود ندارد و اگر هم وجود داشته باشد، پاسخگوی نیاز کل صنعت نیست.
وی گفت: ابزار و لوازم مصرفی مانند سیم برش در معدن و سگمنتها، تیغه اره و لقمه و … که برای فرآوری مورد استفاده قرار میگیرند، از جمله تجهیزات مورد نیاز هستند و کل خط تولید از معدن تا بازار تحتتاثیر کاهش واردات تجهیزات قرار گرفته و هزینههای تولید به شدت افزایش یافته است.
یزدانی با بیان این که واحدهای فعال در حوزه سنگ، ماشینآلات بهروزی را خریداری کردهاند، اما امکان واردات برای آنها وجود ندارد، گفت: مسئله تجارت بسیار پیچیده و فوقالعاده تخصصی شده است. متخصصانی که باید در این حوزه فعالیت کنند را در اختیار نداریم، یا آموزشهای لازم را ندیدهاند و یا این که منابع انسانی کافی نیست و باعث شده فعالان اقتصادی در حوزههای صادرات و واردات دچار چالش شوند.
دبیر انجمن سنگ ایران درخصوص آخرین وضعیت صادرات سنگ نیز گفت: با وضعیتی که برای بنادر ایجاد شده و حمل دریایی مانند قبل نیست، صادرات به سختی انجام میشود. زیرساختهای موجود در مسیرهای زمینی با حجم کالایی که در حال انتقال است، تناسب ندارد و پاسخگو نیست. ضمن این که هزینههای حمل آن قدر افزایش پیدا کرده است که عملا امکان صادرات را گرفته است. وقتی هزینه حمل به قیمت تمام شده اضافه میشود، محصول دیگر قابل رقابت نیست.
اگر سنگ از ایران صادر نشود، سیگنال منفی به بازارهای جهانی ارسال میشود و ایران نیز جزو کشورهایی نیست که در حوزه سنگ در حاشیه باشد. به هر حال، این موضوع که ایران نمیتواند نیاز بازار را تامین کند، در گفتمان جهانی سنگ دهان به دهان میگردد و آثار منفی بلندمدت برای صنعت سنگ ما به دنبال خواهد داشت
یزدانی عنوان کرد: از طرف دیگر اگر سنگ از ایران صادر نشود، سیگنال منفی به بازارهای جهانی ارسال میشود و ایران نیز جزو کشورهایی نیست که در حوزه سنگ در حاشیه باشد. به هر حال، این موضوع که ایران نمیتواند نیاز بازار را تامین کند، در گفتمان جهانی سنگ دهان به دهان میگردد و آثار منفی بلندمدت برای صنعت سنگ ما به دنبال خواهد داشت.
یزدانی اضافه کرد: سنگ ساختمانی چون با ذائقه مشتری ارتباط دارد و از سایر کالاها متفاوت است، وقتی عرضه نشود، بازارهای بینالمللی منتظر محصولات ایرانی نمیمانند و جایگزین آن را پیدا میکنند. این موضوع نیز حتما اثرات طولانیمدت و بسیار سختی برای صنعت سنگ ایران خواهد داشت.
وی با تاکید بر این که صنعت سنگ با چالشهای بسیاری مواجه است و فعالان این حوزه با نجابت و سختی، کسبوکارشان را حفظ میکنند، گفت: صادرکنندگان به سختی توانستهاند بارهای نمایشگاهی را برای نمایشگاه ورونا ۲۰۲۶ ارسال کنند و با چالشهای زیادی در نمایشگاه شرکت میکنند. حتی بار بعضی از صادرکنندگان هنوز به مقصد نرسیده است، این در حالی است که ۳۱ شهریور، اولین روز برگزاری نمایشگاه است و برای تحویل بار، تخلیه و جانمایی آن محدودیت زمانی وجود دارد، اما فعالان این حوزه برای حفظ موقعیت خود در بازار، به هر نحوی شده اعلام حضور میکنند.
ایران یک کشور شاخص در صنعت سنگ جهانی است
دبیر انجمن سنگ ایران تصریح کرد: ایران یک کشور شاخص در صنعت سنگ است. از تنوع بینظیری برخوردار و از لحاظ ذخایر نیز جزو پنج کشور برتر جهان هستیم. متاسفانه ماهیت صنعت سنگ به خوبی شناخته نشده و در تصمیمگیریها و سیاستگذاریها کنار سایر معادن قرار گرفته است، در صورتی که صنعت سنگ فقط معدنکاری نیست، بلکه تلفیق هنر و معدنکاری است.
از یک سو بازار داخلی که به واسطه رکود در بازار مسکن و از سوی دیگر بازار صادراتی شرایط چندان مناسبی ندارد. اگر شرایط داخلی بهویژه چالش سوخت ادامه پیدا کند و امکان فروش محصولات وجود نداشته باشد، تابآوری فعالان این صنعت به شدت کاهش مییابد
یزدانی با اشاره به این موضوع که فعالان حوزه سنگ بهشدت تلاش کردهاند نیروهای خود را حفظ کنند، گفت: از یک سو بازار داخلی که به واسطه رکود در بازار مسکن و از سوی دیگر بازار صادراتی شرایط چندان مناسبی ندارد. اگر شرایط داخلی بهویژه چالش سوخت ادامه پیدا کند و امکان فروش محصولات وجود نداشته باشد، تابآوری فعالان این صنعت به شدت کاهش مییابد.
یزدانی همچنین گفت: معدود صادرکنندههای ما تلاش کردهاند در بازار بمانند، اما با چالش مربوط به رفع تعهد ارزی مواجه شدهاند و سقف صادراتیشان پر است. علاوه بر این، بسیاری از صادرکنندهها قصد دارند به ازای صادرات خود، لوازم مصرفی وارد کنند، اما این امکان برای آنها فراهم نیست و اقلام مصرفی مدنظر آنها جزو کد تعرفههایی نیست که بتوانند در ازای صادرات، واردات انجام دهند.
دبیر انجمن سنگ ایران در پایان گفت: ممکن است این چالشها در سطح کلان، در برابر چالشهای دیگر دیده نشود، اما هر کدام از این موارد تابآوری یک بنگاه و به تبع آن، تابآوری چندین خانواده و شغلهایی را که بهصورت غیرمستقیم وابسته به صنعت سنگ هستند را تحتتاثیر قرار دادهاند.
