تابهحال به این فکر کردهاید که چه عواملی در رانندگی موجب رساندن آسیب به موتور خودرو میشود؟ بسیاری از رانندگان، عادتهای خطرناکی دارند که ظاهرا ساده به نظر میرسد؛ مانند گاز دادن ناگهانی، نادیده گرفتن صداهای غیرعادی یا تاخیر در سرویس دورهای. تداوم همین عادتهای روزمره، باعث بروز مشکلات جبرانناپذیری میشود که هزینه آنها برای صاحب خودرو زیاد است. این اشتباهات رایج رانندگی را بشناسید و با رعایت نکات لازم از خرابی موتور جلوگیری کنید.
نادیده گرفتن صداهای غیرعادی موتور (تقتق، کوبش، صدای یاتاقان)
بسیاری از رانندگان فکر میکنند که صداهای غیرعادی موتور موقتی است یا با گرم شدن موتور برطرف میشود. همین بیتوجهی میتواند منجر به افزایش اصطکاک و ساییدگی قطعات و آسیب دیدن موتور خودرو شود. بنابراین اگر صدایی غیرعادی بود یا با روشن شدن چراغ روغن، افزایش دما یا افت توان همراه بود، خودرو را در محل امن متوقف کنید و پیش از ادامه رانندگی علت را بررسی کنید.
در جدول زیر با چند صدای غیرعادی از موتور، دلایل و آسیبهای پنهان هر کدام آشنا میشوید:
| صدای غیرعادی | دلیل رایج مرتبط با رفتار راننده | آسیب احتمالی در صورت نادیده گرفتن |
|---|---|---|
| تقتق ریتمیک از پایین موتور | کمبود روغن یا تعویض دیرهنگام روغن موتور | افزایش اصطکاک و فرسایش قطعات موتور |
| کوبش هنگام گاز دادن | فشار زیاد به موتور سرد، داغ شدن موتور یا استفاده از سوخت با اکتان نامناسب | افزایش فشار و فرسایش قطعات داخلی موتور |
| تیکتیک سریع در استارت سرد | سطح پایین روغن موتور یا استفاده از روغن نامناسب | روانکاری ناکافی و افزایش فرسایش در صورت تداوم |
| صدای غیرعادی مداوم همراه با روشن شدن چراغ روغن | ادامه رانندگی با فشار روغن پایین یا کمبود روغن | آسیب جدی به موتور و افزایش احتمال نیاز به تعمیر اساسی |
حرکت و گاز دادن شدید قبل از رسیدن موتور به دمای مناسب
گاز دادن شدید قبل از گرم شدن موتور یکی دیگر از اشتباهات رایج رانندگی است. در زمان سرد بودن موتور، روغن و قطعات هنوز به شرایط کاری مناسب نرسیدهاند بنابراین اعمال فشار ناگهانی باعث سایش پیستون و سیلندر میشود و طول عمر موتور خودرو را کاهش میدهد.
پس از روشن کردن خودرو از گاز دادن شدید، خودداری کنید و سپس با فشار ملایم روی پدال گاز شروع به حرکت کنید تا دمای موتور به حالت عادی برسد. همین یک کار ساده از کاهش عمر موتور جلوگیری میکند.
اشتباهات مرتبط با روغنکاری خودرو
این اشتباهات از دلایل رایج کاهش طول عمر موتور هستند و به رفتارهای روزمره راننده مربوط میشوند. ادامه با ۵ اشتباه رایج که با روغنکاری مرتبط هستند آشنا میشوید تا در نگهداری موتور خودرو موفق باشید.
عدم تعویض بهموقع روغن موتور
روغن موتور با گذشت زمان خاصیت خودش را از دست میدهد و ذرات فلزی و آلودگی در آن جمع میشوند. وقتی ما بهعنوان راننده، اندازه کیلومتر یا زمان تعویض را نادیده بگیریم، روغن دیگر توان محافظت از قطعات را ندارد. در نتیجه اصطکاک داخلی افزایش پیدا میکند و قطعات رفتهرفته از بین میروند. این موضوع شاید مهمترین علت آسیب به موتور خودرو باشد که بهمرور باعث کاهش عمر موتور میشود. خوشبختانه رعایت سرویس دورهای و تعویض بهموقع روغن موتور بهترین راه پیشگیری است.
رانندگی طولانی با وجود روشن شدن چراغ روغن خودرو
چراغ روغن هشداری جدی است که نشان میدهد فشار روغن کافی نیست. بسیاری از رانندگان بهدلیل عجله یا تصور اینکه مشکل موقتی است، به رانندگی ادامه میدهند. با این کار اشتباه، یاتاقانها و قطعات متحرک بدون روانکاری کافی کار میکنند و بهسرعت آسیب میبینند. نتیجه نهایی هم چیزی بهجز گیر کردن موتور و هزینههای سنگین نیست.
برای جلوگیری از این اتفاق، اقدامات زیر را در نظر بگیرید:
- بهمحض روشن شدن چراغ روغن، خودرو را در جای امن و مناسب خاموش کنید؛
- سطح روغن را با گیج چک کنید و اگر مقدارش کم بود، روغن مناسب بریزید؛
- اگر چراغ خاموش نشد، خودرو را یدک بکشید و به تعمیرگاه مراجعه کنید؛
- هرگز با چراغ روشن، در مسافت طولانی رانندگی نکنید.
استفاده از روغن موتور نامناسب و بیکیفیت
هرگز از روغن موتوری که با مشخصات توصیهشده توسط کارخانه خودرو همخوانی ندارد، استفاده نکنید. بهطورکلی، روغن بیکیفیت در دمای بالا خاصیتش را از دست میدهد و توان محافظت از قطعات را ندارد. از طرفی، روغن نامناسب کیفیت روانکاری را کاهش میدهد و در بلندمدت باعث افزایش فرسایش و آسیب به قطعات موتور میشود. بنابراین همیشه روغن را براساس دفترچه راهنما انتخاب کنید تا نگهداری موتور خودرو بهدرستی انجام شود.
پر کردن بیشازحد روغن موتور
بعضی رانندگان فکر میکنند روغن بیشتر، بهتر است و گیج را بالاتر از خط حداکثر پر میکنند. روغن اضافه عملکرد صحیح سیستم روانکاری را مختل میکند و به موتور آسیب میزند؛ بنابراین سطح روغن نباید بالاتر از علامت MAX روی گیج باشد.
نکات زیر را برای جلوگیری از این اشتباه رعایت کنید:
- روغن را به تدریج اضافه کنید و هر بار گیج را چک کنید؛
- اگر بیشازحد پر شد، مقدار اضافه را بهشکل اصولی تخلیه کنید یا به تعمیرگاه مراجعه کنید؛
- همیشه روی سطح صاف و با موتور خاموش سطح روغن را اندازه بگیرید؛
- از گیج استاندارد خودرو استفاده کنید و به خطهای مشخصشده توجه داشته باشید.
عدم تعویض بهموقع فیلتر روغن
وظیفه فیلتر روغن، پاکسازی ذرات و آلودگی است. بنابراین وقتی فیلتر را دیر تعویض کنید، توان آن برای جذب آلودگی کم شده و کیفیت روانکاری موتور نیز تحتتاثیر قرار میگیرد. بنابراین فیلتر روغن را مطابق برنامه سرویس سازنده تعویض کنید.
بیتوجهی به سیستم خنککننده موتور
سیستم خنککننده موتور وظیفه کنترل دمای موتور را بر عهده دارد. بنابراین بیتوجهی به این سیستم، یکی از دلایل اصلی جوش آوردن خودرو و آسیب به موتور است. بسیاری از رانندگان سطح مایع خنککننده را چک نمیکنند یا نشتیهای کوچک را نادیده میگیرند. اتفاقاً همین موضوع هم باعث افزایش دمای موتور میشود. در ادامه با چند اشتباه مربوط به سیستم خنککننده آشنا میشوید تا از مشکلات جدی جلوگیری کنید.
ادامه دادن رانندگی با وجود جوش آوردن خودرو
وقتی آمپر آب بالا میرود یا بخار از کاپوت خارج میشود، بههیچوجه رانندگی نکنید. در این حالت دمای موتور از حد مجاز فراتر رفته است و احتمال تاب برداشتن سرسیلندر یا سوختن واشر وجود دارد. رانندگی در این شرایط همواره خسارات سنگینی را به بار میآورد.
چند اقدام مهم برای جلوگیری از جوش آوردن ماشین:
- پس از خنک شدن سطح مایع خنککننده را بررسی کنید و درصورت نیاز به تعمیرگاه بروید؛
- بهمحض بالا رفتن آمپر آب خودرو را در جای امن متوقف کنید؛
- پس از خاموش کردن موتور، صبر کنید تا خنک شود؛
- هرگز درب رادیاتور را در حالت داغ باز نکنید.
رانندگی با آب کم یا نشتی سیستم خنککننده
کمبود مایع خنککننده یا وجود نشتی باعث میشود سیستم نتواند گرما را بهدرستی دفع کند و موتور سریع داغ شود. بسیاری از رانندگان کاهش سطح آب را نادیده میگیرند و با همین وضعیت مسافت طولانی طی میکنند. این کار مستقیماً به جوش آوردن خودرو و کاهش عمر موتور منجر میشود.
فشار آوردن زیاد به موتور در سربالایی با دنده نامناسب
اگر عادت دارید که با دنده نامناسب در سربالایی رانندگی کنید، موتور تحت فشار زیاد قرار میگیرد و گرما تولید میکند. اگر هم سیستم خنککننده ضعیف باشد، این فشار اضافی باعث جوش آوردن خودرو میشود. با انتخاب دنده مناسب و خودداری از گاز دادن شدید در سربالایی، جلوی این مشکل را بگیرید.
چند اقدام مهم برای جلوگیری از این اتفاق:
- در سربالایی از دنده سنگینتر استفاده کنید تا دور موتور در محدوده مناسب بماند؛
- قبل از مسیرهای کوهستانی سطح مایع خنککننده را چک کنید؛
- درصورت بالا رفتن دما، توقف کنید و به موتور استراحت دهید؛
- از گاز دادن ناگهانی و طولانی خودداری کنید.
بیتوجهی به سرویس و قطعات مصرفی
بعضی از رانندهها تا وقتی خودرو درست کار میکند بهسراغ قطعات مصرفی نمیروند. همین تاخیر ساده و سهلانگاری، هزینههای بعدی را چند برابر میکند. در سرویسها مطمئن شوید که از قطعات استاندارد و اورجینال استفاده میشود. شما میتوانید قطعات مصرفی و یدکی اورجینال خودرو را از https://khodropay.com/shop/ تهیه کنید. در ادامه متوجه میشوید که چگونه میتوانید از هزینههای احتمالی بعدی پیشگیری کنید.
اهمیت ندادن به سرویسهای دورهای خودرو
با نادیده گرفتن سرویس دورهای، قطعات فرسوده بهموقع تعویض نمیشوند و موتور فشار بیشتری را تحمل میکند. از نظر تعمیرکارها این موضوع یکی از دلایل رایج و حتی علت خراب شدن موتور خودرو در بسیاری از موارد است و در بلندمدت هزینه تعمیرات را بالا میبرد. انجام منظم سرویس دورهای سادهترین راه برای افزایش طول عمر موتور خودرو و کاهش هزینه تعمیرات موتور است.
بیتوجهی به تعویض تسمه تایم
تسمه تایم هماهنگی بین میللنگ و سوپاپها را برقرار میکند. تعویض دیرهنگام این قطعه مهم، ریسک پاره شدن را بالا میبرد؛ همچنین در بسیاری از موتورها باعث برخورد پیستون با سوپاپ و آسیب جدی میشود. برای کاهش هزینه تعمیرات موتور، حتماً زمان تعویض توصیهشده توسط سازنده خودرو را جدی بگیرید.
بیتوجهی به تعویض به موقع فیلتر هوای موتور
فیلتر هوا مانع ورود گرد و غبار به موتور میشود. وقتی این فیلتر بیشازحد کثیف شود، جریان هوای ورودی به موتور محدود میشود و عملکرد موتور را تحتتاثیر قرار میدهد. رفتهرفته مصرف سوخت هم بالا میرود و در بلندمدت به کاهش عمر موتور منجر میشود. البته تعویض بهموقع فیلتر هوا یکی از سادهترین راههای نگهداری موتور خودرو است.
عبور سریع از آب عمیق و ورود آب به موتور
عبور با سرعت بالا از آب عمیق یکی دیگر از اشتباهات خطرناک در رانندگی است که باعث ورود آب به موتور میشود. وقتی آب به داخل سیلندرها راه پیدا کند، موتور قادر به فشردهسازی آن نیست. در نتیجه احتمال خم شدن شاتون یا آسیب جدی به قطعات داخلی وجود دارد. این اتفاق بیشتر در روزهای بارانی یا هنگام عبور از آبگرفتگیها رخ میدهد و معمولاً یکی از عوامل آسیب به موتور است.
این چند نکته را رعایت کنید:
- اگر مشکوک هستید که آب وارد موتور شده است یا موتور هنگام عبور از آب خاموش شده است، برای روشن کردن مجدد آن تلاش نکنید و فوراً به تعمیرگاه بروید؛
- قبل از ورود به آب، عمق آن را با دقت برآورد کنید و درصورت تردید از مسیر دیگری بروید؛
- اگر عمق آب در محدوده مجاز خودرو است و ناچار به عبور هستید، با سرعت بسیار پایین و یکنواخت حرکت کنید تا موج آب ایجاد نشود (در آب عمیق یا با عمق نامشخص وارد نشوید)؛
- فیلتر هوا را بعد از عبور از مناطق آبگرفته بررسی کنید.
استفاده از سوخت بیکیفیت یا اکتان نامناسب
استفاده از بنزین با اکتان پایینتر از مقدار توصیهشده یا سوخت بیکیفیت باعث کوبش در موتور میشود. کوبش شدید و مداوم در بلندمدت به موتور آسیب میزند و هزینه تعمیرات را افزایش میدهد. رانندگانی که برای صرفهجویی کوتاهمدت از سوخت نامناسب استفاده میکنند، در واقع هزینه تعمیرات را برای خود افزایش میدهند.
با رعایت نکات ساده، موتور خودرو را سالم نگه دارید!
رعایت همین چند نکته ساده در رانندگی و نگهداری روزانه، جلوی بسیاری از هزینههای سنگین تعمیر موتور را میگیرد. توجه به صداهای غیرعادی، تعویض بهموقع روغن یا فیلترها و مراقبت از سیستم خنککننده را همیشه جدی بگیرید. همچنین از حالا به بعد، دور رفتارهای پرخطر مثل گاز دادن ناگهانی یا عبور از آب عمیق را خط بکشید. همه این نکات بخشی از نگهداری موتور خودرو هستند که از آسیب به موتور خودرو جلوگیری میکنند.
در مورد گرم کردن موتور یک ابهام قدیمی هنوز بین رانندهها وجود داره؛ بعضیها چند دقیقه درجا کار کردن رو ضروری میدونن و بعضیها میگن بهتره بعد از مدت کوتاهی با فشار کم حرکت کرد. برای خودروهای امروزی کدوم روش منطقیتره؟
در بیشتر خودروهای مدرن، معمولاً نیازی به چند دقیقه درجا کار کردن نیست. بهتر است پس از مدت کوتاهی و با رانندگی ملایم حرکت کنید و تا رسیدن موتور به شرایط کاری مناسب، از فشار و دور موتور بالا خودداری کنید.