به گزارش آهن آنلاین؛ بازار جهانی ورق گالوانیزه در تابستان ۲۰۲۶ به صحنه یک دوئل قیمتی میان چین و آمریکا تبدیل شده است؛ دو بازاری که برخلاف یکدیگر حرکت میکنند و همین واگرایی، تصویری متفاوت از آینده تجارت فولاد ارائه میدهد. در چین، مازاد عرضه و ضعف بخش ساختوساز قیمتها را تحت فشار قرار داده، اما در آمریکا تعرفههای سنگین وارداتی و تقاضای نسبتاً پایدار صنایع مصرفکننده، مسیر قیمت را صعودی کرده است. این شکاف فقط یک اختلاف قیمتی ساده نیست؛ بلکه حاصل برخورد مازاد ظرفیت فولاد، سیاستهای حمایتی، تغییر مسیر تجارت جهانی و تفاوت قدرت تقاضا در اقتصادهای بزرگ است؛ روندی که میتواند مستقیماً بر قیمت آهن آلات و مسیر بازارهای منطقهای مانند ایران اثر بگذارد.
چین زیر سایه مازاد تولید
در چین، بزرگترین تولیدکننده فولاد جهان، بازار ورق گالوانیزه همچنان با فشار عرضه دستوپنجه نرم میکند. ضعف تقاضای داخلی، بهخصوص در بخش ساختوساز، باعث شده تولیدکنندگان برای حفظ جریان فروش خود بیش از گذشته به بازارهای صادراتی چشم بدوزند. نتیجه طبیعی چنین شرایطی، افزایش رقابت میان عرضهکنندگان و حرکت تدریجی قیمتها به سمت سطوح پایینتر است. دادههای بازار در ماههای ژوئن و ژوئیه ۲۰۲۶ نیز از کاهش ملایم قیمتهای صادراتی ورق گالوانیزه چین حکایت دارد؛ روندی که اگر ادامه پیدا کند، میتواند معادلات بازار آسیا را بیش از پیش تحتتأثیر قرار دهد.
مسئله مهمتر آن است که کاهش قیمت ورق گالوانیزه در چین لزوماً به معنای کاهش هزینه تمامشده تولید نیست، بلکه بخشی از آن حاصل فشار برای تخلیه ظرفیت و حفظ سهم بازار است. مازاد تولید فولاد چین در سالهای اخیر به یکی از دغدغههای اصلی بازار جهانی تبدیل شده و تلاش پکن برای مدیریت ظرفیتهای مازاد هنوز نتوانسته تعادل پایداری میان عرضه و تقاضا ایجاد کند. در چنین شرایطی، صادرکنندگان چینی برای فروش محصولات خود وارد رقابت قیمتی شدیدتری میشوند و همین مسئله فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان سایر کشورها وارد میکند.
آمریکا دیوار تعرفه کشید
در سویدیگر این دوئل، آمریکا مسیر کاملاً متفاوتی را طی میکند. بازار ورق گالوانیزه این کشور در تابستان ۲۰۲۶ از ترکیب تعرفههای سنگین وارداتی و تقاضای نسبتاً مقاوم در صنایع ساختوساز و خودروسازی حمایت گرفته است. اعمال تعرفههایی تا سطح ۵۰ درصد، هزینه ورود محصولات خارجی را افزایش داده و عملاً فضای بیشتری برای تولیدکنندگان داخلی فراهم کرده است.
براساس گزارشهای بازار در ژوئیه، قیمت گالوانیزه پایه در آمریکا حدود ۱۰ تا ۲۰ دلار در هر تن افزایش یافته و به سطوح بالاتری رسیده است. بنابراین برخلاف چین که تولیدکنندگان برای مقابله با ضعف تقاضا قیمت را پایین میآورند، در آمریکا سیاست تجاری به کمک تولیدکننده داخلی آمده و سد تعرفهای، رقابت با ورق ارزانقیمت آسیایی را محدود کرده است.
این تفاوت نشان میدهد که دیگر نمیتوان بازار جهانی فولاد را تنها با منطق عرضه و تقاضا تحلیل کرد. تعرفهها، محدودیتهای وارداتی و سیاستهای صنعتی اکنون به اندازه هزینه انرژی و مواد اولیه در تعیین قیمت نقش دارند. به همیندلیل حتی اگر یک محصول فولادی در چین ارزانتر شود، الزاماً امکان ورود آن به بازار آمریکا با همان قیمت وجود ندارد.
شکاف جهانی عمیقتر میشود
ریشه این واگرایی را باید در تصویری بزرگتر جستوجو کرد. برآوردهای مرتبط با مازاد ظرفیت فولاد نشان میدهد بازار جهانی تا سالهای آینده همچنان با حجم قابلتوجهی از ظرفیت تولید اضافی روبهرو خواهد بود. چنین شرایطی، بهویژه در آسیا، زمینهساز رقابت صادراتی و فشار بر قیمتها خواهد شد. در مقابل، بازارهایی که تقاضای داخلی قویتر یا سیاستهای حمایتی مؤثرتری دارند، میتوانند از افت قیمت جهانی فاصله بگیرند.
در این میان، هزینه انرژی و حملونقل نیز معادله را پیچیدهتر کرده است. نوسانات انرژی و اختلالات مسیرهای دریایی میتواند بخشی از مزیت قیمتی تولیدکنندگان ارزانقیمت را خنثی کند. بنابراین قیمت آهن آلات در بازارهای مختلف بیش از گذشته به مجموعهای از عوامل وابسته شده که الزاماً همجهت نیستند.
برای بازار ایران، این شرایط اهمیت ویژهای دارد. افت قیمت صادراتی چین میتواند فشار رقابتی بیشتری بر تولیدکنندگان داخلی وارد کند و در صورت فراهم شدن شرایط واردات، جذابیت محصولات چینی را افزایش دهد. از سویدیگر، محدودیتهای تجاری در آمریکا و اروپا مسیر صادرات فولاد را پیچیدهتر میکند و ممکن است عرضهکنندگان آسیایی را به سمت بازارهای منطقهای سوق دهد؛ موضوعی که میتواند رقابت در بازارهای نزدیک به ایران را تشدید کند.
ایران میان فرصت و فشار
در چنین فضایی، بازار ایران نمیتواند تحولات ورق گالوانیزه را جدا از روند کلی بازار جهانی دنبال کند. اگر قیمتهای چین در نیمه دوم سال همچنان نزولی بماند، فشار بر بازارهای صادراتی افزایش خواهد یافت و تولیدکنندگان ایرانی برای حفظ سهم خود ناچار به رقابت جدیتری خواهند شد. در مقابل، هرگونه بهبود تقاضای جهانی یا کاهش مازاد عرضه میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد.
در بازار داخلی نیز مسیر قیمت تیرآهن، قیمت میلگرد و سایر محصولات فولادی الزاماً با ورق گالوانیزه یکسان نیست، اما فضای کلی عرضه، نرخ ارز، هزینه انرژی و شرایط صادرات بر همه این بازارها اثر میگذارد. از همینرو، رصد قیمت ورق در کنار سایر محصولات برای فعالان بازار اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
به نظر میرسد تا پایان ۲۰۲۶، شکاف میان بازار چین و آمریکا همچنان یکی از مهمترین نشانههای چندپارگی بازار جهانی فولاد باشد. چین با مشکل مازاد عرضه و تقاضای ضعیفتر مواجه است و آمریکا با ابزار تعرفهای از بازار خود محافظت میکند. در این میان، بازارهای نوظهور و صادرکنندگانی مانند ایران باید خود را برای رقابتی آماده کنند که دیگر صرفاً بر پایه قیمت شکل نمیگیرد؛ کیفیت، مقصد صادراتی، هزینه لجستیک و سیاست تجاری کشورها نیز به همان اندازه تعیینکننده خواهند بود.
