امروزه رانندگان و علاقهمندان به خودرو به دنبال راهکارهایی برای بهبود عملکرد موتور و افزایش عدد اکتان سوخت هستند و یکی از محصولاتی که در این زمینه مورد استفاده قرار میگیرد، اکتان بوسـتر یا همان افزودنی افزایش دهنده عدد اکتان بنزین است.
این محصولات در بازار به شکلهای مختلف و با رنگهای متنوع ارائه میشوند و هر رنگ معمولاً نشان دهنده ترکیبات شیمیایی یا کاربرد خاصی است.
برای مثال اکتان بوسـتر شفاف مصرف عمومی داشته و بدون تغییر رنگ سوخت با ریسک پایین میتواند کیفیت سوخت خودرو را افزایش دهد اما اکتان بوسـتر زرد یا همان طلایی، عدد اکتان را بیشتر افزایش میدهند اما برای خودروهای توربو و مسابقهای مناسبتر هستند.
از طرفی دیگر، اکتان بوسـتر قرمز برای مصارف محدود یا شرایط خاص مناسب بوده و کاربرد اکتان بوسـتر آبی نیز برای حفاظت بیشتر از محیط زیست و کاهش آلایندگی برای خودروهای شهری است
انتخاب صحیح رنگ و نوع اکتان بوسـتر میتواند از پیشاحتراق جلوگیری کند، راندمان موتور را افزایش دهد و مصرف سوخت و آلایندگی را کاهش دهد اما شما باید همواره از محصولات استاندارد و با تاییدیه معتبر استفاده کنید و به دستورالعمل سازنده پایبند باشید زیرا رعایت این نکات ساده میتواند عمر موتور را افزایش داده و هزینههای نگهداری را کاهش دهد.
در این مقاله، به بررسی انواع رنگ اکتان بوسـتر، تفاوت هر کدام، ترکیب شیمیایی و نکات مهم برای انتخاب صحیح میپردازیم تا شما با آگاهی کاملتری تصمیم بگیرید و از مشکلات ناشی از انتخاب نادرست نیز به خوبی جلوگیری کنید.
اکتان بوسـتر چیست؟
قبل از بررسی رنگها، لازم است بدانیم اکتان بوسـتر چیست و چه کاری انجام میدهد.
عدد اکتان بنزین، معیاری برای مقاومت سوخت در برابر پیشاحتراق یا ضربه زدن موتور (Knocking) است که عدد اکتان پایین باعث میشود سوخت قبل از جرقه شمع، به صورت ناخواسته بسوزد و موتور دچار ضربه شود و این موضوع میتواند باعث کاهش راندمان موتور، افزایش مصرف سوخت و حتی آسیب طولانی مدت به قطعات موتور شود.
اکتان بوسـترها افزودنیهایی هستند که با افزایش عدد اکتان سوخت، از پیشاحتراق جلوگیری میکنند و راندمان موتور را بهبود میبخشند که این محصولات معمولاً ترکیبی از مواد شیمیایی ایمن و استاندارد هستند که بدون آسیب به موتور، سوخت را مقاومتر میکنند.
موادی مانند متیل تری بوتیل اتر (MTBE)، اتیل ترشی بوتیل (ETBE) و برخی دترجنتها در ترکیب برخی اکتان بوسـترها استفاده میشوند تا علاوه بر افزایش عدد اکتان، از رسوبگذاری و خوردگی سیستم سوخترسانی نیز جلوگیری کنند.
انواع رنگ اکتان بوسـتر
اکتانبوسـتر شفاف (بیرنگ)
این نوع رایجترین شکل اکتانبوسـتر است و معمولاً برای کاربری عمومی خودروهای سواری طراحی شده است که از جمله ویژگیهای این اکتان بوستر میتوان به کارایی بدون تغییر رنگ سوخت، دارا بودن ترکیبات پایهای افزایش دهنده عدد اکتان، مناسب بودن برای استفاده مداوم یا دورهای، ریسک کمتر برای رسوبگذاری یا آسیب به سیستم سوخت رسانی و … اشاره کرد که بسیاری از برندهای معتبر، این اکتان بوستر را در بسته بندی شفاف عرضه میکنند و در گزارشها 5 تا 8 درصد افزایش راندمان احتراق نشان داده شده و از آن معمولاً برای خودروهای شهری و رانندگی عادی مناسب میکنند زیرا تأثیر منفی بر محیط زیست یا قطعات موتور ندارد.
اکتان بوسـتر زرد یا طلایی
این رنگ معمولاً نشان دهنده ترکیبات خاص برای خودروهای توربو یا موتورهای پرقدرت است که افزایش عدد اکتان بیشتر نسبت به نوع شفاف، دارا بودن مواد مقاوم در برابر دماهای بالای موتور، مناسب بودن برای خودروهای مسابقهای یا سوپرشارژر و وجود افزودنیهای محافظت کننده از انژکتور و سیستم سوخت رسانی در برخی از آنها را میتوان جزو ویژگی آنها به شمار آورد.
بر اساس دادههای برخی شرکتهای خودروسازی، افزودنیهای طلایی میتوانند 8 تا 12 درصد به بهبود احتراق و کاهش ضربه موتور کمک کنند و برای خودروهایی که در شرایط فشار بالا و دمای زیاد کار میکنند، عملکرد بهتری ارائه میدهند.
اکتان بوسـتر قرمز
رنگ قرمز معمولاً برای اکتان بوسترهایی با قابلیت یک بار مصرف و یا محدود در شرایط خاص طراحی شده است.
اکتان بوستر قرمز مناسب مسافتهای طولانی و فشار موتور بالا بوده و برای خودروهایی که عدد اکتان بنزین استاندارد برای آنها کافی نیست و یا موتورهایی که دچار پیشاحتراق یا Knocking مکرر شدهاند مورد استفاده قرار میگیرد.
برای استفاده از این نوع مکمل سوخت باید توجه داشته باشید که مصرف مکرر نوع قرمز بدون نیاز واقعی میتواند باعث اختلال در ترکیب سوخت و ایجاد رسوب در سیستم سوخترسانی شود زیرا کاربران خودروهای سنگین یا خودروهای مسابقهای گزارش دادهاند که استفاده محدود از نوع قرمز باعث کاهش شدید ضربه موتور و افزایش راندمان شتاب اولیه شده است، اما استفاده مکرر در خودروهای شهری باعث رسوبگذاری و کاهش عمر قطعات میشود.
اکتان بوسـتر آبی
این نوع اکتان بوستر معمولاً نشان دهنده محصولات سازگار با محیط زیست و با افزودنیهای کاهش آلایندگی است.
افزایش عدد اکتان با کمترین اثر منفی بر کاتالیست، کاهش میزان تولید گازهای مضر CO و HC و مناسب بودن برای خودروهایی که در شهرهای پرجمعیت با قوانین سختگیرانه آلایندگی فعالیت میکنند از جمله ویژگی و مزایای این مکملهای سوخت به شمار میآید.
استفاده از این نوع اکتان بوستر میتواند باعث کاهش مشکلات محیط زیستی و افزایش عمر کاتالیست شود، بدون اینکه کارایی موتور کاهش یابد.
جدول مقایسه تفاوتهای اصلی انواع رنگهای اکتان بوستر
توجه
درصدهای افزایش راندمان و اکتان تقریبی هستند و بسته به موتور، کیفیت سوخت و شرایط رانندگی متفاوتاند.
نکات مهم برای انتخاب اکتان بوسـتر مناسب
- همیشه محصول استاندارد و دارای تاییدیه معتبر انتخاب کنید
- به دفترچه راهنمای خودرو توجه کنید تا نوع مناسب برای موتور شما مشخص شود.
- مصرف بیش از حد خطرناک است زیرا استفاده بیش از نیاز واقعی، تعادل شیمیایی سوخت را برهم زده و ممکن است باعث رسوبگذاری شود.
- ترکیب شیمیایی و رنگ محصول را به خوبی بررسی کنید زیرا رنگ تنها نشان دهنده کاربرد تقریبی است، اما ترکیب شیمیایی واقعی روی بسته بندی باید واضح باشد.
- خرید از فروشگاهها یا نمایندگیهای معتبر برای جلوگیری استفاده از محصولات تقلبی و آسیبزا را فراموش نکنید.
- روش مخلوط کردن با بنزین را رعایت کنید زیرا اکثر تولید کنندگان توصیه میکنند مکمل را به باک خالی اضافه کنید و سپس باک را پر کنید تا ترکیب یکنواخت شود.
- همیشه از برندهای معتبر مانند ووفر خریداری کنید تا از کیفیت و سلامت اکتانی بوستر مصرفی خودرویتان مطمئن بوده و دیگر نگران آُسیبهای احتمالی مکملهای سوخت و اکتان بوسترهای مختلف نباشید.
تجربه مصرف کنندگان و دادههای عملی
طبق بررسی و مقایسه آمارهای به دست آمده، مشخص شده است که کاربران خودروهای توربو گزارش دادهاند که استفاده از اکتان بوسـتر زرد باعث کاهش ضربه موتور و بهبود شتاب اولیه شده است اما استفاده از اکتان بوسـتر قرمز در خودروهای شهری بدون نیاز واقعی باعث رسوبگذاری در انژکتورها شده و اکتان بوسـتر آبی در خودروهای شهری با آلایندگی بالا توانسته میزان دود خروجی و تولید CO را کاهش دهد.
همچنین براساس گزارشهای فنی شرکتهای خودروسازی، که استفاده صحیح از اکتان بوسـتر استاندارد میتواند میانگین مصرف سوخت را بین 5 تا 10 درصد کاهش دهد، بدون اینکه آسیب طولانی مدت به موتور وارد شود.
اما فراموش نکنید که تمامی نکات گفته شده تنها در صورتی صدق میکنند که شما از اکتان بوستر معتبر استفاده کرده باشید زیرا استفاده کردن از مکملهای سوخت بی کیفیت میتواند نتیجه عکس داشته و کاملا سیستم سوخت رسانی خودرویتان را با مشکلات جدی مواجه کنند.
من یه ماشین معمولی دارم و فقط توی شهر رانندگی میکنم. استفاده از اکتان بوستر زرد برام مناسبه یا نه؟
برای خودروهای شهری و رانندگی معمولی، اکتان بوستر شفاف گزینه مناسبتریه چون بدون تغییر رنگ سوخت و با ریسک پایین، عدد اکتان رو به اندازه کافی افزایش میده. اکتان بوستر زرد بیشتر برای خودروهای توربو یا مسابقهای طراحی شده و ممکنه برای موتورهای معمولی بیشازحد باشه و حتی باعث فشار اضافی بشه.