الهه جعفرزاده: انتشار این حکم، موجی از واکنشها را در بخش نظرات کاربران سایت خبرآنلاین بهدنبال داشت؛ واکنشهایی که نشان میدهد بخش زیادی از افکار عمومی، بیش از خود موضوع موتورسواری زنان، نسبت به استدلال حقوقی و استناد به «عرف» حساس شدهاند.
تعدادی از کاربران، این سؤال را مطرح کردند که اساساً دادگاه بر چه مبنایی «عرف» را احراز کرده است. یکی از کاربران نوشته: «اصلاً در کجای عرف جامعه زنان مالکیت بر موتورسیکلت ندارند که به آن استناد شده؟!» کاربر دیگری هم با لحنی کنایهآمیز پرسیده: «این عرف از کجا حاصل شده؟ آمار؟ وگرنه حتی نیروی انتظامی هم جلوی موتورسواری خانمها را نمیگیرد.»
برخی کاربران معتقد بودند «اتفاقاً عرف جامعه امروز ایران، برخلاف متن حکم، مالکیت و حتی استفاده زنان از موتور را پذیرفته است.»
جزئیات بیشتر را در این لینک بخوانید.
در میان واکنشها، موضوع تفاوت میان «مالکیت» و «رانندگی» هم بارها تکرار شده است؛ همان نکتهای که حقوقدانان نیز به آن اشاره کردهاند. کاربران بر این باورند «حتی اگر درباره صدور گواهینامه موتور برای زنان اختلافنظر وجود داشته باشد، این موضوع ارتباطی به حق مالکیت ندارد.»
یکی از کاربران نوشته: «ممکن است کسی گواهینامه نداشته باشد ولی مالک خودرو باشد. این چه ربطی به مالکیت دارد؟» کاربر دیگری هم به تناقض موجود اشاره کرده و نوشته است: «زن میتواند پشت سر شوهرش روی موتور بنشیند، اما نمیتواند فرمان همان موتور را در دست بگیرد!»
بخش زیادی از کامنتها نیز از زاویه حقوقی به رأی دادگاه انتقاد کرده بودند. برخی کاربران معتقد بودند این رأی حتی با اصول اولیه حقوق مدنی هم سازگار نیست. یکی از نظرات میگوید: «دانشجوی ترم دو حقوق هم از قواعد مالکیت خبر دارد!» کاربر دیگری هم نوشته: «اگر عرف هم وجود داشته باشد، خلاف عرف عمل کردن که موجب سلب مالکیت نمیشود.»
برخی نیز با اشاره به قابل اعتراض بودن رأی، ابراز امیدواری کردهاند که حکم در دادگاه تجدیدنظر نقض شود. در یکی از کامنتها آمده است: «این رأی به امید خدا با استدلال قوی در دادگاه تجدیدنظر شکسته خواهد شد.»
در کنار نقدهای حقوقی، واکنشهای طنز و کنایهآمیز هم کم نبود. یکی از کاربران نوشته بود: «همه مشکلات مملکت حل شده، فقط مالکیت زنان بر موتور مانده بود!»
کاربر دیگری هم با اشاره به تحولات فناوری در جهان نوشته: «دنیا با هوش مصنوعی جلو میرود، ما هنوز درگیر این هستیم که زن میتواند موتور داشته باشد یا نه.»
حتی ادبیات بهکاررفته در متن حکم هم مورد توجه قرار گرفت. یکی از کاربران نسبت به استفاده از واژه «نسوان» واکنش نشان داده و نوشته بود: «بهتر بود بهجای نسوان، از واژه بانوان استفاده میشد.»
بسیاری از کاربران تأکید داشتند که «مالکیت» حقی مستقل از جنسیت است و نمیتوان با استناد به برداشتهای سلیقهای یا تفسیر خاصی از عرف، آن را محدود کرد.
حالا در شرایطی که این رأی هنوز قطعی نشده و امکان اعتراض به آن وجود دارد، بهنظر میرسد بحث اصلی دیگر فقط درباره یک موتورسیکلت نیست؛ بلکه درباره مرز میان قانون، عرف و حقوق شهروندی زنان است؛ موضوعی که با انتشار یک رأی دادگاه، دوباره به یکی از بحثهای داغ افکار عمومی تبدیل شده است.
۴۷۲۳۲
