غزال زیاری- معمولا همه ما عادت داریم تا قهوهای که با دستهای یک انسان ریخته شده را بنوشیم؛ اما کافهای در استکهلم سوئد شروع به کار کرده که پشت پیشخوانش، موجود غیرسنتی و خارج از عرفی، همهکاره است و دستورها را صادر میکند.
در این کافه، یک عامل هوش مصنوعی ملقب به «مونا» مسئولیت اداره کافه را در اختیار دارد.
کافهای مدرن و خاص و متفاوت
اگر در کافههای معمولی، باریستاهای انسانی قهوه را دم میکنند و سفارشها را به مشتریان تحویل میدهند، در «کافه اندون» در پایتخت سوئد، اوضاع به نحو دیگری پیش میرود. در این کافه، مونا، عامل هوشمصنوعی که توسط مدل «جمینای» گوگل پشتیبانی میشود، بر تقریباً تمام جنبههای این کسبوکار، از استخدام کارکنان گرفته تا مدیریت موجودی انبار، نظارت دارد.
در واقع تاسیس این کافه، نوعی آزمایش قابلیتهای هوشمصنوعی به نظر میرسد و به همین خاطر هنوز مشخص نیست که تا چه زمانی این آزمایش ادامه خواهد داشت.
آنچه مسلم است این است که این عامل هوشمصنوعی برای سوددهی در بازار رقابتی، چالشهای جدی و زیادی پیش رو دارد. از زمان افتتاح در اواسط آوریل (حدود دو ماه پیش)، این کافه بیش از ۵,۷۰۰ دلار فروش داشته ؛ اما از بودجه اولیه ۲۱ هزار دلاری آن، کمتر از ۵,۰۰۰ دلار باقی مانده است.
بخش زیادی از این پول صرف هزینههای اولیه راهاندازی شد و مسئولان دستاندرکار، امید دارند که وضعیت مالی کافه در نهایت به ثبات رسیده و سودآور شود.
خیلی از مشتریان به قصد بازدید از کسبوکاری که توسط هوش مصنوعی اداره میشود، به این کافه مراجعه می کنند و در صورتی که با ابهامی مواجه شوند، میتوانند با استفاده از تلفنی که داخل کافه قرار دارد، از این عامل هوش مصنوعی سوالاتشان را بپرسند.
کایسا نورین، یکی از مشتریان کافه درباره این تجربه، توضیح داد: «دیدن اینکه با جابهجایی مرزهای تکنولوژی چه اتفاقی میافتد، جالب است. نوشیدنی هم خوب بود.»
نگرانی کارشناسان از نقش آینده هوشمصنوعی
در این میان، کارشناسان نگران دغدغههای اخلاقی پیش رو هستند؛ از نقش تکنولوژی در آینده بشر گرفته تا بحث مصاحبههای شغلی و قضاوت درباره عملکرد کارکنان توسط ماشین.
امراه کاراکایا، دانشیار اقتصاد صنعتی موسسه فناوری KTH استکهلم، این آزمایش را شبیه یک هندوانه دربسته میداند و معتقد است که سپردن مدیریت به هوش مصنوعی میتواند مشکلات زیادی ایجاد کند. او در مثالی دراین باره گفت: «اگر یک مشتری دچار مسمومیت غذایی شود، چه اتفاقی میافتد؟ چه کسی مقصر است؟ اگر زیرساختهای سازمانی لازم برای این فناوری فراهم نباشد و از اشتباهات چشمپوشی شود، ممکن است به مردم، جامعه، محیط زیست و خود کسبوکار آسیب وارد شود. سوال این است که آیا ما به این پیامدهای منفی توجهی کرده ایم؟»
استارتاپ به دنبال چیست؟
استارتاپ اندون لبز که در سال ۲۰۲۳ تأسیس شده، یک شرکت تحقیقاتی و ایمنی هوشمصنوعی است که تمرکز اصلیاش بر تست استرس عوامل هوش مصنوعی در دنیای واقعی از طریق واگذاری ابزارها و پول واقعی به آنهاست. این شرکت سابقه همکاری با شرکتهای بزرگی مثل اوپنایآی (سازنده ChatGPT)، آنتروپیک (سازنده کلاود)، گوگل دیپمایند و xAI ایلان ماسک را دارد و اعلام کرده که خودش را برای آیندهای آماده میکند که در آن سازمانها به طور خودمختار توسط هوش مصنوعی اداره شوند.
این کافه سوئدی بهعنوان یک آزمایش کنترلشده درنظر گرفته شده تا نحوه بهکارگیری هوش مصنوعی در آینده را مورد بررسی قرار دهد. هانا پیترسون، یکی از اعضای تیم فنی اندون لبز میگوید: «هوشمصنوعی در آینده بخش بزرگی از جامعه خواهد بود، بنابراین میخواهیم با این آزمایش ببینیم وقتی یک هوشمصنوعی، افراد را استخدام میکند و یک کسبوکار را میچرخاند، چه چالشهای اخلاقی ایجاد میشود.»
این استارتاپ قبل از این هم پروژههای آزمایشی دیگری را اجرا کرده بود که از جمله آنها می توان به سپردن مدیریت یک کسبوکار دستگاههای فروش خودکار و یک فروشگاه هدیه در سانفرانسیسکو به هوش مصنوعی کلاود اشاره کرد. شبیهسازی دستگاه فروش خودکار، بعضی از ویژگیهای نگرانکننده این فناوری را آشکار کرد: عامل هوش مصنوعی به مشتریان میگفت که پول آنها را پس میدهد اما هرگز این کار را نکرد! او همچنین برای جلب امتیاز و تخفیف، به دروغ قیمتهای رقبا را به تامینکنندگان گزارش میداد.
چالشهای عجیب هوشمصنوعی در سفارش اقلام انبار
طبق گفته پیترسون، هوش مصنوعی مونا، بعد از دریافت چند دستورالعمل اولیه کارش را شروع کرد. تیم پروژه از او خواستند تا برای به سوددهی رساندن کافه تلاش کند، رفتاری دوستانه و خونسرد داشته باشد، جزئیات عملیاتی را خودش کشف کرده و در صورت نیاز به ابزارهای جدید، آنها را درخواست کند.
مونا همانجا کارش را شروع کرد: قراردادهای برق و اینترنت را تنظیم کرد و مجوزهای بهداشتی مربوط به جابهجایی مواد غذایی و چیدمان صندلی در فضای باز را گرفت. در ادامه، آگهیهای استخدام کارکنان را در لینکدین منتشر کرد و برای سفارش روزانه نان و شیرینی، ارتباطهایی با عمدهفروشان ایجاد نمود. سپس از طریق پیامرسان Slack با باریستاها ارتباط برقرار کرد و اغلب خارج از ساعات کاری به آنها پیام داد؛ کاری که در فرهنگ شغلی سوئد یک خط قرمز و رفتار ممنوعه به شمار میرود.
در ادامه راه، مشکلات دیگری هم بهویژه در بخش مدیریت موجودی انبار ایجاد شد. این عامل هوشمصنوعی برای این کافه کوچک، سفارشهایی مثل ۶,۰۰۰ عدد دستمال سفره، چهار جعبه کمکهای اولیه و ۳,۰۰۰ جفت دستکش پلاستیکی ثبت کرد و حجم زیادی کنسرو گوجهفرنگی سفارش داد که در هیچکدام از منوهای کافه استفاده نمیشد!
و اما بحران نان! بعضی روزها این هوشمصنوعی بیش از حد نیاز نان سفارش میداد و در برخی روزهای دیگر، ضربالاجل روزانه نانواییها برای ثبت سفارش را فراموش میکرد و در نتیجه باریستاها مجبور میشدند تا ساندویچ را از منوی آن روز حذف کنند.
پیترسون در این باره توضیح داد: «وقتی خاطرات قدیمی مربوط به سفارش اقلام از پنجره بافت حافظه هوشمصنوعی خارج میشود، او کاملاً فراموش میکند که در گذشته چه چیزهایی سفارش داده است.»
کایتان گرژلچاک، باریستای این کافه میگوید که هنوز نگران جایگزین شدن توسط هوشمصنوعی نیست:«جایگاه تمام کارگران و نیروهای اجرایی کاملاً امن است. کسانی که باید نگران امنیت شغلی خود باشند، مدیران میانی و افراد حاضر در بخش مدیریت هستند.»
منبع: indy۱۰۰
58321
