امیرمسعود عابدین: هواپیماهای کنترلی برای خیلیها یک سرگرمی دوران کودکی یا اسباببازیهای کوچک مینیاتوری هستند؛ اما در دنیای حرفهای ماکتهای پروازی، مرزی برای جنون سرعت و ابعاد وجود ندارد. اگر تا پیش از این، تماشای پرواز یک غول آهنی مثل ایرباس A۳۸۰ یا بوئینگ ۷۴۷ تنها در باندهای فرودگاههای بینالمللی ممکن بود، امروز مهندسان خودآموخته این رویا را به آسمان کلوپهای محلی آوردهاند. داستان ساخت این شاهکار پرنده، داستان غلبه هنر، خلاقیت و مهندسی ملموس انسانی بر خروجیهای سرد و بیروح کدهای کامپیوتری است؛ پروژهای آنقدر عظیم که تماشای ابعادش، چشمها را به حیرت وا میدارد.
سیلی واقعیت بر چهره فیکهای مجازی
همه چیز از یک جستجوی ساده در فضای مجازی شروع شد؛ جایی که ویدیوهای متعددی از سوپرجتهای مسافربری کنترلی غولپیکر خودنمایی میکردند. اما با کمی دقت، هشدارهای کوچک گوشه تصویر لو میدادند که این تصاویر چیزی جز شاهکارهای پوشالی هوش مصنوعی نیستند. ماجرا زمانی نگرانکننده میشود که حتی موتورهای جستجوی هوشمند نیز این رندرهای فیک را به عنوان واقعیت به خورد مخاطب میدهند. اما درست در میان این ناامیدی مجازی، دنیای واقعی برگ برنده خود را رو کرد یک مهندس پرشور سوریالاصل مقیم آمریکا که سالها در آلمان هنر کار با مواد کامپوزیت را صیقل داده، پیش از این با ساخت یک بوئینگ ۹-۷۷۷ در مقیاس ۱/۷ با طول بال ۱۰ متر و وزن ۲۸۵ کیلوگرم، نامی برای خود دست و پا کرده بود. او این بار تصمیم گرفت با بزرگتر کردن نقشههای قدیمی خود، پروژه دیوانهوار ساخت بزرگترین ایرباس A۳۸۰ مدل جهان را آغاز کند.
اسکلت فومی با زرهی از جنس فیبر کربن
ساخت این غول پرنده از کارگاه رامی و با چهار بلوک عظیم از فوم EPS (پلیاستایرن انبساطی) آغاز شد که توسط دستگاه برش CNC شکل گرفتند. برای اینکه این بدنه فومی بتواند فشارهای وحشتناک آیرودینامیکی را تحمل کند، رامی پوستهای از فایبرگلاس را روی بدنه کشید و فضای داخلی آن را با ساختارهای فیبر کربن تقویت کرد. پایدارکنندههای عقب هواپیما به دلیل تحمل بارهای سنگین، کاملا با فیبر کربن مسلح شدند. ضخامت و ابعاد بدنه در نهایت به حدی رسید که خود رامی به راحتی میتوانست درون بخشهای خالی آن راه برود! اما این تازه اول راه تجمل و واقعگرایی بود؛ او با استفاده از یک چاپگر سهبعدی رزینی، بیش از ۲۰۰ قاب پنجره ظریف تولید کرد و آنها را با ورقهای شفاف اکریلیک پوشاند تا بدنه مینیاتوری هواپیما مو لای درزش نرود.
شاهکار مهندسی در بالها و ارابه فرود
مهندسی اصلی پروژه در بالها نهفته است؛ جایی که تیرکهای اصلی بال (اسپارها) با لولههای ضخیم ۵۰ میلیمتری و بستهای کربنی جامد به بدنه قفل شدهاند. تیم رامی برای بخش بیرونی بالها تا محل نصب موتورها از سه لایه فیبر کربن استفاده کردند تا در برابر مساحت سطح بالای بال مقاومت کند. ارابه فرود این هواپیما خود یک پروژه صنعتی مجزا بود؛ مکانیزم آلومینیومی چرخها که طراحی و تراشکاری آن توسط همکار رامی در آلمان سه ماه زمان برد، به همراه رینگها و لاستیکهای سفارشی، شاهکار آیرودینامیک این پرنده را تکمیل کرد. از طرفی، تمام قطعات متحرک بالها شامل اسپویلرها و فلپها به صورت کاملاً مجزا و با لولاهای چاپ سهبعدی کار میکنند تا در زمان پرواز، رفتاری دقیقاً مشابه یک ایرباس واقعی داشته باشند.
ارتش سروو موتورها و غرش جتفنها
هدایت این هیولای دستساز به یک سیستم الکترونیکی فوقپیچیده متکی است. ارتش کوچکی از سروو موتورهای سنگین وظیفه حرکت دادن بالهها را بر عهده دارند؛ از سرووهای ۱۳۰ کیلوگرمی برای بالها گرفته تا نمونههای غولآسای ۱۹۰ کیلوگرمی برای کنترل سکان عمودی و بالابر عقب. جنون واقعگرایی رامی تا جایی پیش رفت که او حتی سیستم شبیهساز معکوسکننده رانش (Thrust Reverser) را با ریلهای بلبرینگی روی پوسته موتورهای داخلی پیاده کرد تا هنگام فرود، پوسته موتورها مانند مدل واقعی به عقب رانده شوند. قلب تپنده این هواپیما، چهار جتفن الکتریکی (EDF) مدل VasyFan است که در مجموع نیروی رانش خیرهکننده ۲۰۴ کیلوگرمی (۴۵۰ پوندی) تولید میکنند. هدایت این مجموعه که شامل ۳۹ سروو موتور، ۱۲ ترمز و ۵ محرک چرخ است، از طریق یک بورد اصلی و کنترلر ۲۴ کاناله Jeti DC۲۴ انجام میشود و برق آن توسط ۸ باتری غولپیکر لیتیوم-پلیمری تامین میگردد؛ پرندهای به شدت پیچیده که در اولین پروازش توسط «تایلر پری»، فیلمساز مشهور آمریکایی، هدایت شد.
جتی کنترلی که از هواپیمای واقعی بزرگتر است!
پایانبخش این حماسه مدیریتی و فنی، رنگآمیزی اختصاصی طرح صدمین سالگرد هواپیمایی «لوفتهانزا» بود که اجرای آن توسط یک تیم حرفهای یک ماه و نیم زمان برد. ابعاد نسخه نهایی باورنکردنی است: ۸٫۸ متر طول بدنه، ۹٫۷ متر طول بالها، ۳ متر ارتفاع تا نوک دم و وزن خالص ۳۶۲ کیلوگرم! برای درک این عظمت کافی است بدانید یک هواپیمای آموزشی واقعی «سسنا ۱۵۰» حدود ۷ متر طول دارد؛ یعنی این هواپیمای کنترلی از یک هواپیمای واقعی مسافربری کوچک هم بزرگتر است و حالا باید در یک آشیانه واقعی استراحت کند.
منبع: theautopian
۵۸۳۲۲
