به گزارش خبرنگار مهر، مرکز پژوهشهای مجلس در گزارش کارشناسی خود به ارزیابی میزان عملکرد اعتبارات قانون بودجه سال ۱۴۰۴ در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی پرداخته و گزارش ۸ ماهه ابتدایی حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را مورد بررسی قرار داده است. در این گزارش کارشناسی که به همت محمد امین گزار در دفتر مطالعات فرهنگی و آموزش گروه ورزش، میراث فرهنگی و گردشگری تهیه و تدوین شده آمده است:
تصویب بودجه و مشخص شدن اعتبارات هزینهای و تملک دارایی سرمایه ای، بخشی از پیش بینی اقدامات آینده دستگاههای اجرایی است که در صورت عدم تخصیص مناسب و به موقع، اقدامات اجرایی پیش بینی شده دستگاه را با مخاطره روبهرو خواهد کرد. بنابراین مسئله اصلی گزارش این است که وضعیت اعتبارات تخصیص داده شده به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در هشت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ به چه نحوی بوده است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده: بررسی وضعیت میزان تخصیص اعتبارات این وزارتخانه نشان از بهبود عملکرد تحقق اعتبارات بودجهای آن در هشت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ نسبت به دو سال گذشته دارد. از سرجمع اعتبارات ردیف اصلی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در قانون بودجه سال ،۱۴۰۴ تاکنون ۵۳/۹۱ درصد از اعتبارات هزینهای تخصیص یافته است.
این در حالی است که درصد تخصیص مجموع اعتبارات هزینهای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نسبت به اعتبارات ابلاغ شده آن در هشت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۲ حدود ۴۵ درصد و در هشت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۳ نزدیک به ۵۱ درصد بوده است.
همچنین حدود ۲۳ درصد از اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای ابلاغ شده، تخصیص یافته است. این در حالی است که درصد تخصیص مجموع اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نسبت به اعتبارات ابالغ شده آن در هشت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۲ هفده درصد و در هشت ماهه ابتدایی سال گذشته، ۲/۸۵ درصد بوده است.
از این رو میتوان ارزیابی مثبتی از روند افزایشی تخصیص هشت ماهه اعتبارات بودجه این وزارتخانه داشت. لازم به ذکر است در مجموع ۳۶/۵۲ درصد از کل اعتبارات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ذیل این جدول، تخصیص پیدا کرده است.
مبلغ ۳۷۵ میلیارد تومان از اعتبارات هزینهای ابلاغ شده ذیل ردیفهای متفرقه انتقال نیافته وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، معادل ۵۶ میلیارد تومان از اعتبارات تملک دارایی های سرمایهای ابلاغ شده ذیل ردیف های مذکور، تخصیص یافته است. به عبارت دیگر، حدود ۴۲ درصد از میزان ابلاغ اعتبارات هزینهای و ۲۷ درصد از اعتبارات ابلاغی تملک دارایی های سرمایهای این ردیف ها، در هشت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ تخصیص یافته است.
لازم به ذکر است علیرغم ابلاغ ردیفهای اعتباری تقویت یگان حفاظت میراث فرهنگی از محل واگذاری اموال توقیفی و توسعه و گسترش فعالیتهای ایرانگردی و جهانگردی موضوع قانون اصلاح مواد ۲ و۷ قانون توسعه صنعت ایرانگردی و جهانگردی، تا کنون هیچ اعتباری برای آنها تخصیص نیافته است. علت عدم تخصیص اعتبار ابلاغی برای ردیف تقویت یگان حفاظت میراث فرهنگی از محل واگذاری اموال توقیفی این است که در هشت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ هیچیک از اموال ضبط شده توسط این یگان به فروش نرفته است.
همچنین دلیل عدم تخصیص اعتبار ابلاغی توسعه و گسترش فعالیتهای ایرانگردی و جهانگردی موضوع قانون اصالح مواد ۲ و ۷ قانون توسعه صنعت ایرانگردی و جهانگردی عدم تحقق درآمدهای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از محل قانون اصلاح مواد ۲ و ۷ قانون توسعه ایرانگردی و جهانگردی با موضوع درآمدهای حاصل از صدور مجوز و اخذ جرائم مرتبط با تاسیسات گردشگری است.
همچنین به دلیل وقوع دفاع مقدس ۱۲ روزه کشور در مقابل تهاجم رژیم صهیونیستی، بخش قابل توجهی از سفرهای خارجی ایرانیان لغو شد. این موضوع منجر به کاهش درآمدهای وزارتخانه از محل دریافت عوارض خروجی از کشور شده است. از این رو مجموع تخصیص اعتبارات از این محل در هشت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ تنها ۱۲ درصد میزان ابلاغی بوده است.
لازم به ذکر است طرح هایی با عنوان ساماندهی و تملک مجموعه تاریخی، فرهنگی حافظیه و سعدیه ایجاد و تجهیز سایت موزه ها، احداث موزه منطقهای آذربایجان شرقی و توسعه مجموعه موزه ملی ایران از تخصیص صد در صدی برخوردار بوده اند.
یکی از دلایل تخصیص کامل این اعتبارات، فوریت و اولویت تقویت موزههای کشور برای حفظ آنها در شرایط جنگی و نیمه جنگی است. علاوه بر این ردیفی با عنوان اجرای طرح جامع فناوری و اطلاع رسانی که مربوط به ارتقای سطح کیفی و کمی فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بوده و از اهمیت بالایی برخوردار است، دارای تخصیص ۶۹ درصدی اعتبارات ابلاغی بوده است. طرحهایی با عنوان کمک های فنی و اعتباری به بخش غیردولتی حوزه میراث فرهنگی، کمک های فنی و اعتباری به بخش غیردولتی حوزه گردشگری و کمک های فنی و اعتباری به بخش غیر دولتی حوزه صنایع دستی، هیچگونه تخصیصی نداشته اند.
این موضوع بیانگر آن است که اعتبارات طرحهای تملک دارایی های سرمایهای مرتبط با بخش خصوصی سه حوزه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی در اولویت تخصیص اعتبارات قرار ندارند. همچنین طرح مطالعه، شناسایی و تهیه طرحهای حفاظت و مرمت آثار و یادمانهای مفاخر ایرانی خارج از کشور بدون تخصیص بوده که نشان از عدم توجه کافی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به ظرفیت آثار و یادمانهای مفاخر ایرانی خارج از کشور در راستای تقویت گردشگری ایران دارد. علاوه بر موارد فوق، طرح مشارکت در تعمیر و مرمت ابنیه و اشیای تاریخی و تکمیل موزههای در اختیار بخش غیر دولتی نیز علیرغم ابلاغ اعتبارات مصوب، با تخصیصی همراه نبوده است.
بررسی وضعیت تخصیص اعتبارات قانون بودجه ۱۴۰۴ وزارت میراث فرهنگی نشان میدهد که در ۸ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۴ از مجموع اعتبارات هزینهای مصوب این وزارتخانه، مبلغ یک میلیارد و ۴۲۵ میلیون تومان و از مجموع اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای آن، مبلغ ۷۹۲ میلیارد تومان تخصیص یافته است. همچنین مبلغ ۳۷۵ میلیارد تومان از اعتبارات هزینهای ابلاغ شده ذیل ردیفهای متفرقه انتقال نیافته وزارت میراث فرهنگی و مبلغ ۵۶ میلیارد تومان از اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای ابلاغ شده ذیل ردیفهای مذکور، اختصاص یافته است.
مجموع اعتبارات تخصیص یافته به طرحهای تملک داراییهای سرمایهای ذیل هر یک از معاونتها به ترتیب برای معاونت میراث فرهنگی ۴۵۸ میلیارد تومان برای معاونت گردشگری ۱۹۱ میلیارد تومان، برای معاونت توسعه و مدیریت ۱۵۷ میلیارد تومان و برای معاونت صنایع دستی ۵ و نیم میلیارد تومان بوده است. همچنین از سرجمع اعتبارات ردیف اصلی وزارت میراث فرهنگی در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ تا کنون ۵۳.۹۱ درصد از اعتبارات هزینه و ۲۳ درصد از اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای آن تخصیص یافته است.
این موضوع نشان میدهد گرچه عملکرد هشت ماهه تحقق اعتبارات بودجهای وزارت میراث فرهنگی در سال ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه در دو سال گذشته بهبود یافته است، اما همچنان درصد تخصیص اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای این وزارتخانه در هشت ماهه ابتدایی، از وضعیت مناسبی برخوردار نیست.
از این رو لازم است وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با توسعه مدلهای تأمین مالی از جمله تقویت تأمین مالی از طریق انتشار اوراق با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور، وضعیت تخصیص اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای خود را در سالهای آتی بهبود بخشد.
علاوه بر این، در راستای اجراییسازی بند «پ» ماده ۱۳ قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، مبنی بر ارائه برنامه عملیاتی شامل اهداف سال مورد نظر، شاخصهای عملکرد، مخاطرات رسیدن به اهداف، منابع لازم، نحوه تامین مالی و طرحهای توسعهای مرتبط، لازم است وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای تدوین ردیفهای بودجهای سال ۱۴۰۵ برنامه عملیاتی مطلوب را به کمیسیون فرهنگی مجلس ارائه کند.
